Skip to content

ที่มาของนวนิยาย ‘ผู้ใหญ่ลีกับนางมา’

ที่มาของนวนิยาย ‘ผู้ใหญ่ลีกับนางมา’ โดย กาญจนา นาคนันทน์

คัดลอกจาก ‘ผู้ประพันธ์คุยกับผู้อ่าน’

ตีพิมพ์ในนวนิยายเรื่อง ‘ผู้ใหญ่ลีกับนางมา’ ฉบับพิมพ์ พ.ศ.2547

โดยบริษัท สำนักพิมพ์บรรณกิจ 1991 จำกัด

………………………………………………

เมื่อ พ.ศ. 2486 ดิฉันออกไปเป็นครูที่จังหวัดชัยภูมิ

อยากเป็นนักเขียนเหลือเกิน แต่ไม่ทราบว่าจะเขียนอะไร

ตอนนั้นชีวิตยังมีประสบการณ์ไม่มากพอ แต่ก็ได้ประโยชน์มากอยู่เหมือนกัน ได้มีผู้เล่าให้ฟังว่า ข้าราชการฝ่ายปกครองผู้หนึ่งออกตรวจท้องที่ ไปถึงหมู่บ้านของผู้ใหญ่ลี เห็นมีลูกสุนัขมากมายจึงถามขึ้น

ลูกบ้านบอกว่าผู้ใหญ่บ้านสั่งให้เลี้ยงเพราะทางการสั่ง ท่านผู้นั้นสงสัยเป็นกำลัง จึงไปสอบถามถึงตัวผู้ใหญ่ลีเอง ก็ได้ความว่าผู้ใหญ่ลีไปประชุมที่อำเภอ ท่านสั่งให้เลี้ยงสุกรทุกบ้านเป็นการช่วยเหลือประเทศชาติ ด้วยขณะนั้นเป็นเวลาระหว่างการสงคราม ผู้ใหญ่กลับจากประชุมแจ้งแก่ลูกบ้าน ลูกบ้านต่างก็ไม่ทราบว่าสุกรคืออะไรจึงถามขึ้น ผู้ใหญ่ลีเองก็ไม่ทราบ ในที่สุดเขาก็ช่วยกันคิดและสรุปเอาอย่างแยบคายว่า สุนัขแปลว่าหมาใหญ่ (นัก แปลว่า ใหญ่ หรือมาก). สุกรก็คงแปลว่าหมาน้อยแน่ๆ ละ เมื่อเห็นชอบดังนั้น ก็ลงมือเลี้ยงสุนัขกันทั้งหมู่บ้าน

ขออย่าได้คิดว่าเขาโง่ คนพวกนี้พูดภาษาถิ่นกันมาตั้งแต่เกิด และได้เรียนหนังสือกันเพียงนิดหน่อย จะเข้าใจศัพท์ทุกคำย่อมเป็นไปไม่ได้ เรื่องนี้เล่ากันเป็นเรื่องขัน แต่ดิฉันเห็นเป็นเรื่องน่ารักที่เขาช่างเป็นพลเมืองดีเหลือเกิน ยังเสียใจจนบัดนี้ที่ไม่ได้ซักถามว่าผู้ใหญ่ลีคนนี้เป็นชาวชัยภูมิหรือเปล่า แต่คิดเอาเองว่าเป็นชาวชัยภูมิแน่ เท่าที่เคยผ่านพบมา ชาวชัยภูมิแท้ๆ เป็นคนหัวอ่อนน่ารักมาก และเขาควรจะได้รับการศึกษาอีกมากนักด้วย

เมื่อเพลงผู้ใหญ่ลีฮิตขึ้นราวปี 2508 มีการวิพากษ์วิจารณ์กันอย่างมาก ทั้งทางหน้าหนังสือพิมพ์และวงการศึกษาจนถึงกับมีการอภิปรายกัน และเชิญผู้ร้องเพลงนี้ ซึ่งก็ไม่ทราบต้นตอของเพลงนี้ ไปร้องเพลงที่หอประชุมมหาวิทยาลัย ดิฉันเฝ้าดูต่อไปว่าจะเกิดอะไรตามมาบ้าง ดูเหมือนในปีนั้นเองที่รัฐบาลตกลงให้ตั้งมหาวิทยาลัยที่ขอนแก่นขึ้น จะเนื่องมาจากเพลงนี้หรือเปล่าดิฉันไม่ทราบ แต่ก็รู้สึกยินดีกับผู้ใหญ่ลีและลูกหลานของแกเป็นอันมาก

ในเนื้อเพลงตอนต้นว่า ‘พ.ศ.2504 ผู้ใหญ่ลีตีกลองประชุม…’ เวลาเห็นจะคลาดเคลื่อนไปมาก เพราะเมื่อปี 2486 ดิฉันได้ทราบเรื่องนี้ แสดงว่ามันต้องเกิดก่อนหน้านี้แน่ จึงสันนิษฐานเอาเองว่า คงจะเป็นปี 2484 หรือใกล้เคียงกันนี้ ในระหว่างนั้นรัฐบาลประกาศให้ราษฎรทำอะไรหลายๆอย่าง เช่น ให้เลิกกินหมาก เลิกนุ่งผ้าถุงโจงกระเบน ให้สวมหมวก สวมรองเท้า ประกาศวีรกรรม วัฒนธรรม ให้ทำสวนครัว เลี้ยงไก่ กินก๋วยเตี๋ยว เป็นต้น ท่านว่าการทำเช่นนั้นจะช่วยให้ไทยชนะสงครามได้ ในที่สุดไทยก็ชนะจริงๆ แต่ชนะอย่างที่ใครๆก็คงจะทราบอยู่แล้ว ขอให้เข้าใจว่าการนี้มีผู้ใหญ่ลีร่วมมือด้วยอย่างจริงจังผู้หนึ่ง

ขณะที่เพลงผู้ใหญ่ลีฮิตนั้น ชาวกรุงทั้งที่มีวิทยุและไม่มี จะต้องได้ฟังเพลงนี้แหวกอากาศมาวันหนึ่งๆ ไม่รู้กี่ครั้ง ดิฉันได้ฟังครั้งใดก็นึกถึงผู้ใหญ่ลีและชาวอีสานด้วยความเอ็นดูทุกครั้งไป จึงมาคิดว่าปั้นผู้ใหญ่ลีขึ้นมาใหม่สักคนเถอะ อย่าให้ใครเยาะเย้ยได้เลย ซึ่งมีอยู่ทางเดียวเท่านั้นคือ ให้เขาได้รับการศึกษาอย่างดี เนื่องจากดิฉันไม่มีความรู้เรื่องชาวนาในภาคอีสานดีพอ จึงต้องย้ายผู้ใหญ่ลีมาอยู่ที่ทุ่งรังสิตอันเป็นถิ่นที่ดิฉันคุ้นเคยมาตั้งแต่เด็ก แต่ก็ไม่เป็นประสาเลยเรื่องทำไร่ไถนา มีแต่ความรักไร่นาเป็นทุนอยู่อย่างเดียว การเขียนเรื่องนี้จึงต้องอาศัยแม่เป็นผู้ให้รายละเอียดต่างๆ อันเกี่ยวกับชีวิตในท้องนา หากไม่มีผู้อยู่ใกล้ๆ ให้ซักถามขณะที่เขียนแล้วไซร้ เรื่องนี้จะไม่มีวันเกิดขึ้นได้เลย จึงต้องขอเทิดทูนพระคุณของแม่ไว้ให้ประจักษ์ว่า นอกจากให้ชีวิตและเลือดเนื้อแก่ดิฉันแล้ว แม่ยังให้ชีวิตแก่ ‘ผู้ใหญ่ลีกับนางมา’ อีกด้วย

…………………………………….

กาญจนา นาคนันทน์ เป็นนามปากกาของ นงไฉน ปริญญาธวัช

(สกุลเดิม: นาคามดี; 9 พฤษภาคม พ.ศ. 2464 — 30 พฤษภาคม พ.ศ. 2557)

ศิลปินแห่งชาติ สาขาวรรณศิลป์ (นวนิยายและเรื่องสั้น) พ.ศ. 2555 นักเขียนเจ้าของผลงาน ผู้ใหญ่ลีกับนางมา, ธรณีนี่นี้ใครครอง และ ผู้กองยอดรัก เป็นต้น

ประวัติ

นงไฉน ปริญญาธวัช (สกุลเดิม: นาคามดี) เกิดเมื่อวันที่ 9 พฤษภาคม พ.ศ. 2464 ที่จังหวัดชัยภูมิ เป็นบุตรสาวของรองอำมาตย์ตรี มนู นาคามดี หรือ หนู นาคามดี ผู้อำนวยการโรงเรียนชัยภูมิภักดีชุมพลคนที่ 6

นงไฉน สำเร็จการศึกษาจากโรงเรียนฝึกหัดครูมัธยม และปริญญาตรีด้านกฎหมายจากมหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์และเป็นอดีตอาจารย์คณะอักษรศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย

เริ่มพิมพ์งานประพันธ์ในหนังสือ “นครสาร” เป็นครั้งแรกเมื่อ พ.ศ. 2489 มีความชำนาญในการเขียนนวนิยาย บทความ สารคดี เรื่องสั้น และบทกวี มีความสามารถเขียนหนังสือได้หลายแนวหลายประเภท มีผลงานการประพันธ์หลายประเภทอย่างต่อเนื่อง ปัจจุบันมีเรื่องยาวประมาณ 50 เรื่อง และ เรื่องสั้นอีกกว่า 100 เรื่อง และได้รับรางวัลศิลปินแห่งชาติ สาขาวรรณศิลป์ (นวนิยายและเรื่องสั้น) พ.ศ. 2555

มรณกรรม

นงไฉน ปริญญาธวัช ถึงแก่กรรมอย่างสงบ ณ บ้านพักส่วนตัวในตำบลทรายขาว อำเภอสอยดาว จังหวัดจันทบุรี ศพตั้งบำเพ็ญกุศล ณ วัดปะตงวนาราม ตำบลปะตง อำเภอสอยดาว จังหวัดจันทบุรี เป็นระยะเวลา 7 คืน ตั้งแต่วันที่ 30 พฤษภาคม ถึง 5 มิถุนายน พ.ศ. 2557 เวลา 19.00 น.

ผลงาน

ผลงานสารคดี

คุณป้าท่องโลก

พระพี่นางสุพรรณกัลยาณี

ผลงานวรรณกรรมเยาวชน

นิทานคุณย่า (แปลจากนิทานรัสเซีย)

เขาชื่อเดช

สามดรุณ (ได้รับรางวัลงานวันสัปดาห์หนังสือแห่งชาติ ของกระทรวงศึกษาธิการ พ.ศ. 2521)

หนูชอบเชียงเมี่ยง

โลกกว้าง

บ้านหนูอยู่หาดเสี้ยว (ได้รับรางวัลหนังสือเด็กเยาวชนบัวหลวง พ.ศ. 2521)

แม่ – ไต้ฝุ่นมาแล้ว (พายุเกย์ พ.ศ. 2519)

ผมชื่อไอ้จุก

ผลงานชุดพุทธศาสนา และจริยธรรม

พี่ชาย

หนูน้อยกลอยใจ

ผลงานนวนิยาย

เธอเป็นเพียงแหวนพลอย

กุ้งนาง

เกวลีสอยดาว

โขมยที่รัก

จุดหมายปลายทางของการดา

คนึงนิจ

แค่ขอบฟ้า

ชื่นชีวานาวี

ทาง(ห)ลวง

ธรณีนี่นี้ใครครอง(ได้รับรางวัลงานวันสัปดาห์หนังสือแห่งชาติ ของกระทรวงศึกษาธิการ พ.ศ. 2518)

ผู้กองยอดรัก

ยอดรักผู้กอง

ผู้กองอยู่ไหน

ผู้ใหญ่ลีกับนางมา (เป็นหนังสือที่กระทรวงศึกษาธิการกำหนดให้เป็นหนังสืออ่านนอกเวลา สำหรับชั้นมัธยมศึกษาตอนปลายหลายปีมาแล้ว)

บ่วงโลกีย์

บุญส่ง

หัวใจที่เบ่งบานด้วยความรัก

สาวใช้คนใหม่

ข้อมูลจากวิกิพีเดีย

#เรื่องราวระหว่างบรรทัด

#ผู้ใหญ่ลีกับนางมา

Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s

%d bloggers like this: