Skip to content

ที่มาของบทประพันธ์เรื่อง ‘หลายชีวิต’ ของหม่อมราชวงศ์คึกฤทธิ์ ปราโมช

ที่มาของหนังสือเรื่อง “หลายชีวิต”

บทประพันธ์ของ ม.ร.ว คึกฤทธิ์ ปราโมช

คัดลอกจากหนังสือเรื่อง “คึกฤทธิ์ลาโลก” โดย วิลาศ มณีวัต

ฉบับพิมพ์ครั้งแรกโดยแพรวสำนักพิมพ์ เมื่อเดือนธันวาคม 2538

………………………………

ผมจำได้ว่าในการไปเที่ยวเรือครั้งหนึ่ง เมื่อตอนเรากำลังเตรียมตัวจะออกนิตยสารรายเดือน ‘ชาวกรุง’ เราได้ชวนพรรคพวกใน “สยามรัฐ”

ไปกันหมดทั้งกองบรรณาธิการและกองจัดการ มีเสบียงอาหารในเรือพร้อมบริบูรณ์ทั้งแม่โขงและโซดา การล่องเรือแบบนี้เป็นวิธีหาความสำราญแบบหนึ่งของท่านในสมัยยี่สิบกว่าปีมาแล้ว ม.ร.ว.คึกฤทธิ์ ท่านเป็นคนชอบน้ำ เพราะท่านเกิดกลางแม่น้ำ การได้ล่องเรือจึงเป็นความสุขอย่างหนึ่งของท่าน

ครั้งนั้นเราล่องเรือมุ่งตรงไปยังผักไห่กัน พอเกิดลมพัดแรงตอนดึก ท่านก็ถามผมว่า “ถ้าเรือเกิดล่มขึ้นมากลางดึก…จะว่ายังไง”

“ก็ตายซีครับ” ผมตอบ “เพราะน้ำแถวนี้เชี่ยวจะตายไป”

“ถ้าสมมติว่าเรือโดยสารมาจมลง คนคงตายแยะ…ก็น่าคิดว่า แต่ละคนได้ทำกรรมอะไรเอาไว้ ถึงได้มาตายพร้อมกัน บางคนอาจจะมาเยี่ยมลูก บางคนมาทวงหนี้ บางคนก็มารับงายยี่เก บ้างก็เป็นโจรหนีมา บางคนจะไปบวชลูกชายหลายๆชีวิตมารวมกันในเรือ…แล้วก็มาตายลง มันน่าจะเป็นนวนิยายเรื่องหนึ่งได้สบายๆ” ม.ร.ว คึกฤทธิ์เอ่ยขึ้นกับพวกเรา

คุณประมูล อุณหธูป เอ่ยขึ้นบ้างว่า ” ผู้หญิงบางคนอาจจะมาหาชู้ ผู้ชายบางคนอาจมาติดต่อขายฝิ่น..เราลองสอบย้อนต้นขึ้นไปคงพิลึก”

ตอนนั้นผมกำลังเตรียมจะออกนิตยสาร”ชาวกรุง” รายเดือนอยู่พอดี จึงเรียนกับ ม.ร.ว.คึกฤทธิ์ว่า “อาจารย์เขียนซีครับ..ผมจะได้เอาลง “ชาวกรุง” ฉบับแรกเสียเลย”

“ผมเขียนอะไรต่อมิอะไรลงรายวันจนจะไม่ไหวอยู่แล้ว” ม.ร.ว.คึกฤทธิ์บ่นฮึมฮัม. “เอายังงี้ดีไหม…คือผมเขียนตอนต้นเรื่องให้ – ตอนเรือล่ม แล้วก็เล่าชีวิตศพแรกให้ว่าเป็นใคร มาจากไหน มาทำอะไรในเรือ กำลังจะไปไหน….แล้วศพที่สอง…คุณประหยัดก็เขียนมั่ง ศพที่สามให้คุณประมูลเขียน ศพที่สี่ก็ครูอบ..”

“ดีครับ…” เป็นเสียงของคุณประหยัด ศ.นาคะนาท

“ศพที่ห้าให้คุณยศ วัชรเสถียร ศพที่หกยกให้คุณ พ.เนตรรังษี เขียนก็ยังไหว…”

“ศพเด็ก ผมรับเขียนเองครับ จะได้สั้นๆหน่อย ผมว่า”

และนั่นก็คือกำเนิดของหนังสือเรื่อง “หลายชีวิต” ซึ่งพอ ม.ร.ว คึกฤทธิ์ ปราโมช เริ่มศพแรกอย่างเข้มข้นครื้นเครงด้วยชีวิตของเจ้าลอยแล้ว. พวกเราก็ถอยกรูด…แกล้งทำเป็นลืม ไม่ยอมถือตามคำสัญญาระหว่างอยู่ในเรือคืนนั้นที่ว่า จะช่วยกันเขียนทีละศพ…สุดท้าย ม.ร.ว. คึกฤทธิ์ ปราโมช ก็ต้องรับเหมาเขียนเองหมดทุกคน

………………………………………..

ข้อมูลจากวิกิพีเดียเกี่ยวกับหนังสือเรื่อง “หลายชีวิต”

หลายชีวิต เป็นรวมเรื่องสั้น ผลงานประพันธ์ของ หม่อมราชวงศ์คึกฤทธิ์ ปราโมช เมื่อ พ.ศ. 2497 เป็นเรื่องของคนหลายคนต่างเพศ ต่างวัย ต่างชาติตระกูล ต่างอาชีพ ทั้งเจ้านาย พระสงฆ์ ชาวนา โสเภณี ทุกคนเดินทางลงเรือลำเดียวกัน เพื่อไปสู่ปลายทางเดียวกัน ด้วยจุดมุ่งหมายที่แตกต่างกัน แต่สุดท้ายเมื่อเรือล่ม ทุกคนก็มาจบชีวิตพร้อมกัน ในเรื่องเป็นการเล่าชีวิตและที่มาของตัวละครแต่ละตัวที่มาจบลงพร้อมกัน

หลายชีวิต

ผู้ประพันธ์ หม่อมราชวงศ์คึกฤทธิ์ ปราโมช

วันเผยแพร่ พ.ศ. 2497

แรงบันดาลใจในการเขียนหนังสือเล่มนี้มาจากการที่ผู้ประพันธ์ได้พบเห็นอุบัติเหตุทางรถยนต์ที่มีผู้คนเสียชีวิตในคราวเดียวกันจำนวนมากจึงมีดำริที่จะเขียนหนังสือเล่มนี้ขึ้น แรกทีเดียว ม.ร.ว.คึกฤทธิ์ ตั้งใจจะแต่งเพียงเรื่องแรกเรื่องเดียวและผลัดกับนักเขียนท่านอื่นแต่งเรื่องราวของบุคคลอื่น อย่างไรก็ตามเมื่อเรื่องแรกซึ่งก็คือ “ไอ้ลอย” ได้เขียนเสร็จสิ้นไปแล้วปรากฏว่าผู้เขียนได้พรรณาถึงไอ้ลอยได้อย่างร้ายกาจมากจนนักเขียนท่านอื่นไม่มีความประสงค์จะเขียนต่อ ม.ร.ว.คึกฤทธิ์ จึงต้องเขียนเองทั้งเล่มจนจบ

หลายชีวิตมีโครงเรื่องมาจาก สะพานแห่งซาน หลุยส์ เรย์ ของ ธอร์นตัน ไวล์เดอร์ ซึ่งตีพิมพ์ครั้งแรกเมื่อ พ.ศ. 2470

ผู้แต่งเรื่อง หลายชีวิต ได้กำหนด ตัวละครหลักอยู่ 11 คน คือ

นายลอย, หลวงพ่อเสม, นางพรรณี, ท่านชายเล็ก, ผล พระเอก, ละม่อม, โนรี, ลินจง, จั่น, ทองโปรย และ หมอแสง

โดยได้เปิดเรื่องด้วยการบรรยายถึงเรื่อเมล์โดยสารที่กำลังแล่นส่งผู้โดยสาร แต่ได้เกิดมีฝนตกหนักพายุพัดอย่างแรง แล้วก็มีกำลังแรงของพายุก็มาปะทะเข้ากลางลำ ทันใด นั้นเรือเมล์โดยสารลำนั้นก็โคลงกลับมาอีกทางหนึ่งด้วยกำลังถ่วงสุดเหวี่ยง จนเรือเมล์โดยสารลำนั้นก็คว่ำลงทันที ทั้ง 11 คนนี้ ได้ขึ้นเรือเมล์โดยสารมาลำเดียวกันและได้จบชีวิตที่เดียวกันทั้งหมด และก็ได้เล่าความถึงว่าชีวิตก่อนที่ 11 คนนี้จะจบชีวิตลง เรื่องของทั้ง 11 คนนี้ก่อนที่จะมาขึ้นเรือเมล์โดยสารลำนี้เป็นยังไงบ้าง ความเป็นอยู่แต่ละคนเป็นอย่างไร

……………………………………………

ข้อมูลจากวิกิพีเดีย เกี่ยวกับ “วิลาศ มณีวัต” ผู้เขียน “คึกฤทธิ์ลาโลก”

นายวิลาศ มณีวัต บรรณาธิการหนังสือพิมพ์ “ชาวกรุง” คนแรก นักเขียนที่มีผลงานจำนวนมากและหลากหลาย ทั้งงานเขียนเชิงสารคดี สารคดีท่องเที่ยว เกร็ดความรู้ สารคดีต่างแดน สารคดีเชิงธรรม งานแปล เรื่องสั้น นวนิยาย และคอลัมน์ประจำในหนังสือพิมพ์ มีผลงานที่มีชื่อเสียง เช่น “สายลม-แสงแดด” “ธรรมะสำหรับคนนอกวัด” “การเมืองเรื่องสนุก” “พระราชอารมณ์ขัน” เป็นต้น

ประวัติ

นายวิลาศ มณีวัต เกิดเมื่อวันที่ 16 พฤษภาคม พ.ศ. 2467 ที่ ตำบลบ้านดอน อำเภอเมือง จังหวัดสุราษฎร์ธานี เป็นบุตรชายคนโตของ ขุนมณีวัตศึกษากร (วัลลภ มณีวัต) และ นางอารี มณีวัต

นายวิลาศ สมรสกับ คุณหญิงสุรีพันธ์ มณีวัต (นามสกุลเดิม “ชาลีจันทร์”) เจ้าของนามปากกา “นิตยา นาฏยสุนทร” อดีตรองผู้ว่าการฝ่ายบัญชีและการเงิน การไฟฟ้าฝ่ายผลิตแห่งประเทศไทย มีธิดาด้วยกัน 3 คน

นายวิลาศ มณีวัต ถึงแก่กรรมด้วยโรคกล้ามเนื้อหัวใจล้มเหลว ณ โรงพยาบาลลาดพร้าว เมื่อวันที่ 23 ธันวาคม พ.ศ. 2546 เวลา 0.30 น. สิริรวมอายุได้ 79 ปี 7 เดือน 7 วัน

ประวัติการศึกษา

นายวิลาศ เริ่มต้นเรียนที่ โรงเรียนสารภีอุทิศ อำเภอพุมเรียง ซึงบิดาย้ายไปเป็นธรรมการอำเภอ เรียนต่อที่โรงเรียนประจำจังหวัดสุราษฏร์ธานี ก่อนมาต่อชั้นมัธยมปีที่ 5 และที่ 6 ที่ โรงเรียนสวนกุหลาบวิทยาลัย และสอบเข้า โรงเรียนเตรียมอุดมศึกษา แห่ง จุฬาลงกรณมหาวิทยาลัย ได้เป็นที่หนึ่งของประเทศ เมื่อ พ.ศ. 2482 จากนั้นศึกษาต่อที่ คณะพาณิชยศาสตร์และการบัญชี จนจบปริญญาตรี

ประวัติการทำงาน

นายวิลาส มณีวัต เริ่มเขียนหนังสือตั้งแต่ยังเป็น นิสิตจุฬาฯ มีผลงานคือนวนิยายเรื่อง “ความรักไม่มีพรมแดน” เมื่อสำเร็จการศึกษาระดับปริญญาตรีแล้ว ได้เข้าทำงานหนังสือพิมพ์ โดยเป็นบรรณาธิการคนแรกของหนังสือพิมพ์ “ชาวกรุง” อยู่หลายปี ต่อมาสามารถสอบคัดเลือกไปเป็นโฆษกแผนกภาษาไทยของ สถานีวิทยุ บี.บี.ซี. แห่งกรุงลอนดอน จึงเดินทางไปทำงานที่ลอนดอนช่วงปี พ.ศ. 2497 ถึงปี พ.ศ. 2502 หลังจากนั้นจึงกลับมาทำงานเป็นประชาสัมพันธ์ บริษัท ปูนซิเมนต์ไทย จำกัด

นายวิลาศเขียนเรื่องสั้น ครั้งแรกลงในหนังสือพิมพ์ “นิกรวันอาทิตย์” ในคอลัมน์ประจำชื่อ “สายลม-แสงแดด” ใช้นามปากกาว่า “นภาพร” ที่ต่อมาได้รับการรวมเล่มพิมพ์ต่อเนื่องหลายครั้ง จากนั้นได้ร่วมงานกับ นสพ.อื่นๆ อีกหลายฉบับ รวมทั้งเคยร่วมงานกับ ม.ร.ว.คึกฤทธิ์ ปราโมช ด้วย

หลังจากนั้นได้ทำงานเป็นนักเขียนอาชีพเต็มตัว งานที่ถนัดและมีปริมาณมากที่สุดคือ งานเขียนเชิงสารคดี ทั้งสารคดีท่องเที่ยว เกร็ดความรู้ สารคดีต่างแดนและสารคดีเชิงธรรม รองลงมาคือ งานแปล คอลัมน์ประจำ เรื่องสั้น และนวนิยาย

นายวิลาศ มณีวัต มีนามปากกาที่ใช้ในการเขียนหลายชื่อ เช่น “วิวัต” สำหรับเขียนเรื่องสั้น “โอฬาร” สำหรับเขียนวรรณกรรมวิจารณ์ “วิไช วัขราวัต” สำหรับเขียนนิยายต่างแดน “นภาพร” สำหรับเขียนข้อความเชิงปรัชญา “ฉางกาย” สำหรับเขียนคอลัมน์ในหนังสือพิมพ์รายวัน และ “หมวกเบอร์เจ็ด” สำหรับเขียนสารคดี ประวัติบุคคล นอกจากนี้ยังมีนามปากกาอื่นๆ เช่น “ราชาธิราช” “สุชาวดี” “มานพ” เป็นต้น

งานเขียนของ นายวิลาศ มณีวัต ที่ได้รับการพิมพ์เป็นเล่มมีไม่ต่ำกว่า 70 เล่ม หลายเล่มได้รับการพิมพ์ 20-30 ครั้ง โดยเฉพาะชุด “พระราชอารมณ์ขัน” ที่กล่าวถึงความประทับใจ ชื่นชมและเทิดทูนในพระราชจริยาวัตร อันเปี่ยมล้นด้วยพระราชอารมณ์ “ขัน” ของพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว

Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s

%d bloggers like this: