สไตล์งานเขียนที่รัก

#การบ้านชั้นเรียนเขียน กับ ครูปราย พันแสง

การบ้านข้อนี้ครูถามถึงผลงานของนักเขียนคนโปรด ความจริงจากการอ่านหนังสือมาตั้งแต่วัยเด็ก ฉันคิดว่านักเขียนที่มีอิทธิพลต่อตัวฉัน น่าจะมีไม่มีกี่คน ส่วนใหญ่เป็นนักเขียนนวนิยาย ประเภทงานเขียนที่ชอบอ่านมากที่สุด

นักเขียนนวนิยายที่ชื่นชอบมากเป็นพิเศษ เป็นนักเขียนเก่ารุ่นครูแทบทั้งสิ้น อาจเป็นเพราะเราโตมากับการอ่านงานเหล่านี้ จึงซึบซับรูปแบบการเขียนและสไตล์ที่เรียบง่าย ใช้ภาษาธรรมดาแต่บรรยายความรู้สึกได้กินใจ

ในช่วงต้นของขีวิตช่วงวัยเด็กจนถึงก่อนวัยรุ่น ชอบอ่านงานชุดบ้านเล็กในป่าใหญ่ ที่นักแปล ‘สุคนธรส’ แปลไว้ เป็นสำนวนการแปลที่เรียบง่าย บรรยายรายละเอียดได้เห็นภาพ เป็นนักแปลที่ฉันชื่นชอบงานแปลของนักแปลท่านนี้มาก

เมื่อฉันโตเป็นผู้ใหญ่และเริ่มติดการอ่านนวนิยายรัก อ่านนวนิยายของนักเขียนนวนิยายรุ่นเก่าทุกคน จะมีนักเขียนนวนิยายที่ฉันชื่นชอบและเขียนนวนิยายที่ฉันชอบและหยิบมาอ่านซ้ำบ่อยๆอยู่สองสามคน ได้แก่

•ว.ณ ประมวญมารค ผู้เขียนนวนิยายชุดปริศนา เจ้าสาวของอานนท์ และรัตนาวดี

•กาญจนา นาคนันทน์ ผู้เขียนนวนิยายเรื่อง ผู้ใหญ่ลีกับนางมา และ ธรณีนี่นี้ใครครอง

•ว.วินิจฉัยกุล และแก้วเก้า นักเขียนนวนิยายที่ฉันตามอ่านและสะสมงานเขียนของท่านอย่างสม่ำเสมอจนปัจจุบัน

นักเขียนทั้งสามท่านจะมีจุดเด่นในงานเขียนคล้ายๆ กันคือ ใช้ภาษาเรียบง่าย มีรายละเอียดที่ทำให้ผู้อ่านเห็นภาพและรู้สึกตามไปกับเรื่องราวนั้น

วันนี้จะขอนำตัวอย่างคือ หนึ่งในชิ้นงานที่ชื่นชอบของ ว. วินิจฉัยกุล เป็นตอนสำคัญในนวนิยายเรื่อง ‘ของขวัญวันวาน ‘ ที่ผู้เขียนถ่ายทอดเรื่องราวชีวิตของนักเรียนไทยในสหรัฐ ที่ผู้เขียนนำประสบการณ์ที่เคยไปใช้ชีวิตระหว่างศึกษาต่อปริญญาโทมาถ่ายทอดเป็นเรื่องราวความรักในนวนิยายรักชุดนี้

••••••••••••••••••••••••••••••••

ตัวอย่างตอนหนึ่งจากนวนิยายเรื่อง ‘ ของขวัญวันวาน’ ของ ว.วินิจฉัยกุล

.

.

ผมของพู่ไหมลื่นเย็น คลี่กระจายเต็มบ่า ปลายผมอ่อนๆ ปลิวกระจายอย่างน่าขันเมื่อกระทบความร้อนจากเครื่องเป่า ครั้งหนึ่งเต้เคยมาหาตอนเธอสระผมแห้งหมาดๆ กำลังนั่งแปรงให้เรียบอยู่ในห้องด้านหน้าของชั้นล่าง เธอลุกขึ้นจะหนีเขาขึ้นข้างบนเพราะไม่อยากให้ดูตลกในสายตา แต่เต้ยึดตัวเธอให้นั่งลง ดึงแปรงไปจากมือหน้าตาเฉย แล้วบรรจงลากไปตามเส้นผมยาวนิ่ม ไม่กี่ทีมันก็เรียบสนิทเป็นมัน เธอจำได้ว่า ยังพูดล้อๆ

‘แปรงเก่งจังค่ะ ยังกะเคยแปรงให้ใครมาแล้วแน่ะ’

‘ถ้านับแมวเปอร์เซียนของคุณยายเจ้าของบ้านคนเก่า ก็ถือว่าเคยมีมาแล้วหนึ่งราย’

‘แหมดีนะ! เห็นพู่เป็นแมวไปแล้ว คนอะไร้’

‘ยังไงก็ไม่เหมือน ยังไม่เคยคิดจะจูบมันสักครั้ง’

เธอยังจำได้ถึงจูบอุ่นระอุที่แทรกผ่านเส้นผมละเอียดมาถึงผิวแก้ม ในอารมณ์รัก เต้หวานและช่างเล่นผิดไปเป็นคนละคน ในตอนนั้นเธอเชื่อเต็มเปี่ยมว่าในหัวใจเต้มีแต่แสงสว่างกระจ่าง ไม่เคยนึกเลยว่าเงาร้ายในหัวใจนั้นยังคงอยู่ไม่ต่างไปจากเดิม ในยามอารมณ์ร้ายมีพลังแรง เขาก็ทำกับเธอเหมือนความรักไม่เคยเกิดขึ้นเลย

‘แล้วเรื่องของเราล่ะ เต้จะเรียกว่าอะไร’

‘เรียกว่าอุบัติเหตุก็แล้วกัน’

ไม่เอาแล้ว ไม่คิดอีก เจ็บใจนัก ปล่อยให้ความทรงจำทำร้ายตัวเองซ้ำซากไม่รู้จบ

เสียงกริ่งประตูดังขึ้น แพรมนคงจะมาถึงแล้วพร้อมกับเพื่อนชาย พู่ไหมลุกขึ้นโดยเร็ว ถอดกลอนเปิดประตูออกไป ก่อนจะทันนึกว่าควรจะแหวกม่านมองจากหน้าต่างกระจกข้างประตูออกไปเสียก่อน เพื่อความรอบคอบ

ช้าเกินไปเสียแล้ว คนที่ยืนอยู่หน้าประตูเอื้อมมือมายึดบานไว้ทันควัน ก่อนเธอจะทันผลักมันปิดใส่หน้าเขา แล้วก้าวเข้ามาในห้อง หันไปปิดประตูกันลมหนาวเย็นจากภายนอกไม่ให้วูบเข้ามาอีก

พู่ไหมถอยเพื่อหันหลังกลับ แต่ความเร็วของเธอหรือจะเท่ากับนักกีฬาอย่างเต้ได้ สิ่งต่อมาที่รู้ก็คือ วงแขนแข็งแกร่งของเขาตวัดรัดตัวเธอไว้แน่น แทบหายใจไม่ออก เหมือนอย่างที่เขาเคยทำ ครั้งที่เธอวิ่งลงบันไดโรงแรมบนเกาะในมิชิแกนไปหาเขา

‘พู่ หนีเต้ทำไม’

‘ออกไปเดี๋ยวนี้นะ เต้ พู่ไม่ต้องการพบเต้ตอนนี้’ เสียงเธอควรจะแข็ง แต่มันก็กลับเครืออย่างไม่น่าเชื่อ

แขนล่ำสันในตอนนี้ รัดแน่นราวกับปลอกเหล็ก ไม่ใยดีต่อการผลักไสของอีกฝ่าย

‘ไปให้โง่! ตามหาแทบแย่ พอเข้ามายังไม่ทันพูดก็กลับ ใครยอมก็บ้าละ’

ความเป็นเต้คนเดิมกลับคืนมา พู่ไหมสงสัยว่าอะไรเป็นเหตุให้พายุร้ายพัดผ่านไปเร็วนัก แต่จะวางใจ ก็รู้สึกว่ายังไม่ควรง่ายขนาดนั้น

‘ปล่อยพู่ก่อน หายใจจะไม่ออกอยู่แล้ว’

‘ถ้าปล่อยก็โง่เหมือนกัน’ อ้อมแขนเขาคลายลงเล็กน้อย แต่ก็ห่างไกลจากคำว่าปล่อย

‘พู่ ขอให้เชื่อว่าคำพูดนี้จะเป็นครั้งแรกและครั้งสุดท้ายที่จะต้องพูด เต้เสียใจ’

เขาหยุด นัยน์ตาดำเข้มนั้นมองเหมือนจะค้นหาคำตอบจากเธอ เมื่อพู่ไหมยังมองเขาอยู่โดยไม่พูดอะไร เขาก็ย้ำความหมาย

‘เต้มาขอโทษพู่ ยอมรับผิดทั้งหมด’

ถ้าหากว่าเธอใจแข็งได้สักครึ่งหนึ่งของพี่สาว คำตอบที่ควรมีก็คือ

‘มาพูดกันง่ายๆยังงี้น่ะรึ ไม่มีทาง’

แต่ในเมื่อเธอคือเธอ คำตอบทั้งหมดจึงไม่ล่วงผ่านลำคอออกมา พู่ไหมเบือนหน้าหนี ไม่อยากให้เขาเห็นน้ำตาที่เริ่มปริ่มขอบตา เธอไม่ใช่เด็กที่จะน้ำตาร่วงง่ายๆเวลามีอะไรมากระทบ แต่..มันก็น่าเจ็บใจ ตรงที่คิดได้ แต่ทำไม่ได้ จนแล้วจนรอด

มือของเต้จับคางเธอไว้ มืออีกข้างหนึ่งหยิบผ้าเช็ดหน้าออกมาจากกระเป๋า ซับน้ำตาให้เธออย่างอ่อนโยน เป็นกิริยาที่เขาทำได้ดีเสมอ ยามอยู่ในอารมณ์รัก

‘เต้รักพู่มากแค่ไหน ก็หึงมากแค่นั้น ตอนนี้รู้แล้วว่ามันไม่มีประโยชน์อะไรที่จะหึง มันมีแต่จะทำให้พู่ไปจากเต้เร็วขึ้น ในความรัก ต้องมีความไว้ใจกันด้วย เต้ได้บทเรียนที่เจ็บมาก จากที่เรามีเรื่องกัน’

เขาเจ็บงั้นหรือ ใครกันแน่ที่เจ็บมากกว่า

‘อีกเรื่องหนึ่งล่ะ’ พู่ไหมพยายามข่มเสียงไม่ให้สั่น ‘เรื่องหึง เอาไว้ก่อนเถอะ อีกเรื่องสำคัญกว่า’

‘เรื่องไหน?’ เต้ทำหน้าฉงน

‘เรื่องระหว่างเราสองคน ที่เต้ขอให้คิดว่ามันเป็นแค่อุบัติเหตุ หมายความว่า เต้ไม่ได้ตั้งใจจะให้มันเกิดขึ้นเลย จริงไหม’

สีหน้าอีกฝ่ายหนึ่งเหมือนยังนึกไม่ออกว่าเธอหมายถึงอะไร แต่ก็ค่อยคลี่คลายออกด้วยรอยยิ้ม

‘โธ่! พูดออกไปเพราะหึงนั่นแหละ’

‘แค่นี้น่ะรึ’ คราวนี้เสียงพู่ไหมดังขึ้น ทั้งดังทั้งสั่นเพราะโทสะแล่นเข้ามาแทนความน้อยใจ

‘ก็..แค่นี้ เต้คิดว่าพู่เองก็ไม่ได้ตั้งใจจะรักเต้ มันเกิดเพราะ.. เพราะอะไรก็พูดยาก อาจจะเป็นเพราะ..เราเผลอตัว ใกล้ชิดกันเกินไป เต้เป็นฝ่ายตั้งใจฝ่ายเดียว’

คราวนี้ น้ำตาที่ร่วงลงมา เกิดจากความโกรธมากกว่าเสียใจ ผ้าเช็ดหน้าผืนเดียวแทบจะไม่พอซับ

‘พูดอีกทีก็คือ พู่เป็นผู้หญิงใจง่าย’

‘ไม่ใช่! ไม่ได้คิดยังงั้น! เพียงแต่คิดว่า ผู้ชายถ้าอยากให้ผู้หญิงรัก เขาก็มีวิธีของเขาจนได้ แต่มันก็ได้แค่พักเดียว ถ้าหากว่าตั้งใจอยู่ฝ่ายเดียว ไม่ใช่ทั้งสองฝ่าย’

น้ำตาที่ร่วง ห้ามไม่อยู่เสียแล้ว ยิ่งฟังก็ยิ่งแค้นใจ ไม่ว่าเธอหรือเขาเป็นฝ่ายไม่ตั้งใจ มันก็เลวร้ายพอๆกัน

‘แล้วใครล่ะ เป็นฝ่ายไม่ตั้งใจ’

‘โธ่! งั้นไม่ตอบดีกว่า’ เต้ครางออกมา ‘ยิ่งพูดก็ยิ่งทำให้พู่ร้องไห้ ไหนบอกมาซิ จะให้เต้ทำอะไรก็ยอมทุกอย่าง ขอแต่เลิกร้องเสียที’

พู่ไหมได้ยินประโยคว่า ‘น้ำตาจะท่วมบ้านอยู่แล้ว’ ดังมาจากในใจของอีกฝ่าย ที่เดาได้ ก็เพราะแพรมนใช้ประโยคทำนองนี้อยู่เป็นประจำ แต่ก็ยังดี ที่เต้ไม่ได้หลุดปากออกมาอย่างที่เธอคิด

‘ก็ได้ ขอให้เราเลิก…’

พูดได้แค่กลางประโยค อีกฝ่ายหนึ่งก็ยกมือปิดปากเธอไว้ทันควัน สีหน้าเปลี่ยนเป็นเอาจริงเอาจัง

‘เต้ไม่ขอฟังคำนี้ แล้วจะไม่มีคำนี้ระหว่างเราด้วย’

พู่ไหมปัดมืออีกฝ่ายหนึ่งออก

‘เราเป็นเพื่อนกันได้..’

‘ใครๆ ก็เป็นเพื่อนกันได้ แต่คนรักมีคนเดียว เต้ต้องการเป็นคนเดียวสำหรับพู่ เหมือนอย่างที่พู่เป็นคนเดียวสำหรับเต้เหมือนกัน’

เต้มีกำลังใจที่กล้าแข็งกว่าเธอ เขารู้ว่าเขาต้องการอะไร ในขณะที่เธอตอนนี้ ต้องรวบรวมกำลังใจอย่างหนักกว่าจะพูดได้อย่างที่อยากจะพูด

‘ตอนที่เราเป็นเพื่อนกัน เราไม่เคยมีเรื่องต้องขัดใจกันเลย’

เธอพูดเสียงแผ่วเบา ใจหายเมื่อนึกถึงครั้งก่อนๆ

เมื่อยังเป็นเพื่อนกัน หนุ่มน้อยผู้นั้น ไม่ว่าเขาจะเป็นที่ขวางหู ขวางตาคนอื่นๆ มากเพียงใดในเมือง เธอก็ยังมีความรู้สึกที่ดีต่อเขา และเชื่อว่าเขาเองก็มีความรู้สึกที่ดีต่อเธอเช่นกัน เขาไม่เคยทำร้ายเธอ ไม่เคยมีความร้าวฉานระหว่างกันสักครั้งเดียว

พู่ไหมเสียดายความทรงจำที่ดีครั้งนั้นเหลือเกิน เธออยากจะให้มันคืนกลับมาอีกครั้ง วันคืนเก่าๆ ที่เต้เคยเย้า เคยเล่น และเคยทำให้เธอสบายใจที่คบหาเขา

‘พู่ยังจำได้ว่าพู่ชอบเต้มาก แล้วคิดว่าเต้ก็ชอบพู่มากเหมือนกัน เราไม่เคยต้องพูดคำว่าเสียใจ ไม่เคยต้องขอโทษ แต่พอเราเปลี่ยนจากเป็นเพื่อน ทุกอย่างก็เปลี่ยนไปหมด เราคิด เราเข้าใจกันคนละทาง ไม่เคยทำร้าย ก็ต้องมาทำ พู่คิดว่าเราควรจะเป็นเพื่อนกันอย่างเดิมดีกว่า เราอาจจะไม่เหมาะที่จะเป็น..คนรัก..มากกว่าเพื่อน’

มือของเต้ที่จับต้นแขนเธอไว้ร่วงผล็อยลง พู่ไหมมองเห็นว่าถ้อยคำของเธอเหมือนกระสุนจากมือผู้อ่อนหัด แต่มันก็กลับทะลุหัวใจอีกฝ่ายอย่างตรงเป้าเกินคาดหมาย

‘พู่คิดยังงั้นจริงๆรึ’

พู่ไหมไม่เคยได้ยินเสียงแบบนี้จากเต้มาก่อน มันแผ่วเบาเกือบจะเท่าเสียงของเธอเอง มีความร้าวรานและคาดไม่ถึงอยู่ในน้ำเสียง เหมือนเขาเห็นรอยแยกลึกของหุบเหวพาดขวางอยู่ระหว่างกลางระหว่างเขากับเธอ เป็นรอยแยกที่เธอสร้างขึ้นมาด้วยมือตัวเอง

เป็นครั้งแรกที่พู่ไหมรู้สึกว่าความเจ็บปวดที่เธอได้รับ เต้ก็เริ่มประจักษ์เหมือนกัน แต่เธอก็จำต้องย้ำคำตอบ

‘ใช่ พู่คิด พู่ตัดสินใจแล้ว’

เต้นิ่งอั้น แต่อารมณ์เขาไม่ได้นิ่ง สีหน้าของเต้เป็นกระจกสะท้อน พายุอารมณ์ที่เริ่มโหมกระหน่ำ เธอมองเห็นความโกรธ ความเจ็บปวด ความผิดหวัง…ความเสียใจ คละปนด้วยกำลังแรงกล้าดุจพายุหมุน

พู่ไหมใจสั่นไปหมด รอรับพายุที่จะพัดทลายห้องนั้นและตัวเธอราบลงไปพร้อมกัน แต่เต้ก็ไม่ได้ทำ เขาบังคับตัวเองได้เก่งจนเธอนึกไม่ถึง

‘ถ้าพู่ต้องการจริงๆ เต้ก็ยอม’

ในที่สุด เขาตอบเสียงเรียบ จนเธอนึกไม่ถึง

‘ขอให้เราเป็นเพื่อนที่ดีกันอย่างเดิม ดีกว่าจะเสียทั้งหมด ไม่มีอะไรเหลือ แม้แต่ความเป็นเพื่อน’

คำตอบของเขา ทำให้พู่ไหมหล่นลิ่วลงไปในหุบเหวตรงหน้า เธอไม่เคยตระหนักเลยว่า ความเจ็บปวดของเต้จะส่งผลมาถึงตัวเธอไม่น้อยไปกว่ากัน

•••

ในขณะที่คัดลอกงานเขียนชิ้นนี้ อารมณ์ก็หวนกลับไปอยู่ในเรื่องราวในนวนิยาย เป็นตอนสำคัญที่ความไม่เข้าใจกันของตัวละครเอกชายหญิง ที่กำลังอยู่ในพายุอารมณ์ และใช้คำพูดประหัตประหารกันให้เจ็บปวด ทั้งๆที่รักกัน เป็นเรื่องราวชีวิตจริงของคู่รักทุกคู่ที่น่าจะเคยพบเจอ ผู้เขียนใช้ภาษาง่ายๆ บรรยายท่าทีกิริยาอารมณ์ความคิดของตัวละครให้ผู้อ่านเห็นภาพชัดเจน และคล้อยตามไปกับความรู้สึกของตัวละคร เวลาบรรยายยามรัก ก็รู้สึกได้ถึงความรักที่ตัวละครมีต่อกัน ในยามเกลียด ขัดแย้ง ผิดหวัง เสียใจ ผู้เขียนก็บรรยายจนผู้อ่านอย่างฉันคล้อยตามและอินไปกับเรื่องราวทุกครั้ง เป็นวิธีการเขียนที่ฉันชื่นชมชื่นชอบมากที่สุด

สำหรับสไตล์การเขียนของตนเอง คิดว่าใช้ภาษาเรียบง่ายเช่นกัน แต่ยังไม่เคยได้เขียนเรื่องราวยาวๆ ที่ละเอียดและมีอารมณ์ขัดแย้งสับสนของตัวละครหลากหลายแบบนี้มาก่อน อยากลองทำบ้าง และน่าจะต้องฝึกฝนมากๆ

สไตล์การเขียนแบบของ ว.วิจฉัยกุล เป็นสไตล์ที่ฉันชื่นชอบมาก ในความเรียบง่ายนั้นมีเรื่องราว ความจริงของชีวิตแฝงอยู่ในทุกฉาก เป็นความจริงที่จับต้องได้ ตัวละครเป็นมนุษย์ปุถุชนธรรมดาที่มีทั้งดีและเลว มีขาวมีดำ ทุกการกระทำของตัวละครมีคำอธิบายรองรับชัดเจนจนผู้อ่านเข้าใจ และไม่เคยเกลียดตัวละครใดๆเลย เพราะตัวร้ายก็มีที่มาที่ไปเรื่องราวเหตุผลที่ทำให้ร้าย ตัวดีก็ไม่ใช่ผ้าขาวสะอาด มีความคิดแบบมนุษย์ที่ย่อมเห็นแก่ตัวธรรมดาๆ แต่ผู้เขียนก็สามารถเขียนผูกเรื่องราวรองรับการตัดสินใจเลือกของตัวละครได้ดี จนเราคล้อยตามเห็นด้วย และประทับใจในเรื่องที่เขียน

งานเขียนชิ้นนี้ที่ยกตัวอย่างมา เป็นตัวอย่างฉากสำคัญที่แม้ตัดตอนมาสั้นๆ ก็อ่านเข้าใจเรื่องราว เพราะผู้เขียนเล่าความคิดตัวละครย้อนที่มาที่ไปให้เห็นเหตุสำคัญที่ทำให้ขัดแย้ง เมื่อดำเนินเรื่องราวต่อด้วยบทพูดที่เชือดเฉือนกันทั้งสองฝ่าย ผสมกับใส่ความคิดของตัวละครหญิงที่เป็นตัวละครหลักในการเล่าเรื่องในนวนิยายเรื่องนี้ ทำให้เรื่องราวดำเนินต่อไปอย่างเข้มข้น แทนที่ฉากพระเอกมาง้อขอคืนดีกับนางเอกจะทำให้เรื่องราวคลี่คลาย กลับผูกเรื่องต่อเนื่องให้ความสัมพันธ์แย่ลงไปอีกจนเป็นการเลิกราที่ต่างฝ่ายต่างเจ็บปวด คนอ่านอย่างเราก็อินและเจ็บปวดไปกับตัวละคร และติดตามอ่านต่อไปว่าผู้เขียนจะดำเนินเรื่องราวอย่างไรให้ทั้งคู่กลับมาคืนดีกัน

สิ่งที่เรียนรู้จากการศึกษาการพัฒนาสไตล์การเขียนและเทคนิคต่างๆที่ครูแนะนำ ทำให้คิดว่าเราต้องเขียนอย่างที่เรารู้สึกจริงๆในเรื่องราวที่จะเขียนทั้งหมดให้ออกมาก่อน เป็นร่างแรกที่ต่อมาเราจะค่อยๆขัดเกลาและนำเทคนิคการเขียนและอารมณ์ที่เราต้องการสื่อในงานเขียนนั้นๆ มาเพิ่มหรือลดเพื่อให้ออกมาเป็นชิ้นงานที่ลื่นไหล อ่านแล้วได้ตามความตั้งใจที่จะสื่อ จึงคิดว่าเป็นงานที่ต้องใช้เวลา ความใส่ใจ และที่สำคัญต้องมีความรู้สึกรักและอยากทำมาก่อนมากที่สุด จึงจะสำเร็จ

แก้วเจ้าจอม

เขียนไว้เมื่อ 17 มีนาคม 2562

Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s